Nooit meer een lege accu: bereken in 3 simpele stappen jouw energiebalans

In drie stappen jouw energie in balans

Wil jij de energiebalans van je camper berekenen om te zien hoe lang je echt vrij kunt staan? Dat doe je als volgt:

1. Bepaal je dagverbruik: Tel het verbruik (in Ah) van al je apparaten bij elkaar op. Denk ook aan de koelkast en de stand-by stand van je omvormer!

2. Bereken je opbrengst: Hoeveel leveren je zonnepanelen op deze specifieke dag? En hoe lang ga je rijden om via de dynamo bij te laden?

3. Check je buffer: Kijk naar je accu. Heb je een 100 Ah accu? Onthoud dan dat je bij een gewone accu (lood/AGM/gel) maar 50 Ah mag gebruiken en bij lithium (LiFePO4) bijna de volle 100 Ah.

Wat is dat eigenlijk, die energiebalans van een camper?

Eigenlijk is het heel simpel: de energiebalans is een soort huishoudboekje, maar dan voor stroom. Aan de ene kant heb je de ‘inkomsten’ (zonnepanelen, de dynamo of laadbooster tijdens het rijden) en aan de andere kant de ‘uitgaven’ (verlichting, fietsaccu en de koelkast).

Is je energieverbruik groter dan wat er binnenkomt? Dan sta je vroeg of laat met een lege accu. En de wet van Murphy zegt: dat gebeurt altijd nét op het moment dat de zon ondergaat en je nog een koud drankje uit de koelkast wilt vissen.

De basis: hoe reken je met stroom?

Voordat we naar de apparaten kijken, moeten we even terug naar de schoolbanken. In de elektrawereld praten we over ampère (A), watt (W) en ampère-uur (Ah). Geen paniek, we houden het simpel:

• Watt (W): Dit staat op het label van een apparaat (bijv. een lamp van 12 watt).

• Volt (V): In je camper is dit bijna altijd 12 volt.

• Ampère (A): Dit is de ‘stroomsterkte’ die op dat moment uit de accu vloeit.

• Ampère-uur (Ah): Dit is de inhoud van de accu (de ‘brandstoftank’).

De gouden rekensom:

Om te weten hoeveel Ampère een apparaat verbruikt, gebruik je de formule:

Voorbeeld: Je hebt een laptoplader van 60 watt.

Laat je de laptop een uur aan de lader liggen? Dan heb je precies 5 Ah uit je accu verbruikt.

De grote stroomvreters op een rij

We zien dat veel camperaars zich flink verkijken op wat moderne apparatuur eigenlijk verbruikt. Hieronder een realistisch dagje uit de praktijk:

Zonlicht: wat levert dat nou echt op?

Zonnepanelen zijn fantastisch, maar de opbrengst is grillig. In Nederland rekenen we in de zomer met een factor 4. Dat betekent dat een paneel van 100 watt-piek (Wp) op een zonnige dag ongeveer 400 watt-uur opbrengt. In de overige seizoenen is die factor anders.

De seizoensfactoren voor Nederland:

• Zomer (juni, juli, augustus): Factor 4

  • Berekening: 100 Wp x 4 = 400 Wh per dag (ca. 32 Ah)

• Voor- en najaar (april, mei, september, oktober): Factor 2 tot 2,5

  • Berekening: 100 Wp x 2 = 200 Wh per dag (ca. 16 Ah)

• Winter (november t/m maart): Factor 0,5 tot 1

  • Berekening: 100 Wp x 0,5 = 50 Wh per dag (ca. 4 Ah)

Conclusie: Met één paneel van 100 Wp dek je dus net niet je volledige dagverbruik van 61 Ah, zoals in de alinea hierboven beschreven. Je komt elke dag zo’n 29 Ah tekort. Zonder te rijden of aan de paal te staan, trek je je accu dus langzaam leeg.

Op de Campingtrend Hymer liggen dit jaar vier zonnepanelen van 180Wp die samen 720Wp kunnen leveren. Tijdens onze laatste reis naar Spanje in december was dat onvoldoende om onze energiebalans op peil te houden.

Campingtrend-tip: Let op met schaduw! Een zonnepaneel is als een tuinslang: als je er op één punt je voet (of een boomtak) op zet, stopt de hele stroom. Zelfs een klein beetje schaduw kan je opbrengst met 80% verlagen.

Zelf je energiebalans camper berekenen: de rekensom

Nu we weten wat eruit gaat en wat er binnenkomt, kunnen we de balans opmaken. In ons voorbeeld van een gemiddelde camperdag zag dat er zo uit:

• Verbruik (uitgaven): 61 Ah

• Zonopbrengst (inkomsten): 32 Ah

• Netto resultaat: 29 Ah tekort per dag

Dit betekent dat je elke dag 29 Ah uit je ‘accu-reserve’ moet snoepen om alles draaiende te houden. Maar hoe lang hou je dat vol?

De accu: hoeveel kun je écht gebruiken?

Nu je weet dat je in dit voorbeeld elke dag 29 Ah tekortkomt, is het tijd om naar je accu te kijken. En hier maken veel mensen een fout: ze denken dat ze de volledige inhoud (capaciteit) van hun accu kunnen gebruiken. Helaas werkt dat bij de meeste accu’s niet zo.

• AGM /gel/ loodaccu (100 Ah): Een traditionele accu mag je eigenlijk maar voor 50% ontladen. Doe je meer, dan gaat hij kapot. Je hebt dus maar 50 Ah die je kunt gebruiken.

  • Resultaat: Met een tekort van 29 Ah per dag heeft je accu na anderhalve dag al zijn grens bereikt.

• Lithium-accu (LiFePO4) (100 Ah): Deze krachtpatsers mag je bijna helemaal leegtrekken (tot circa 95%). Je kunt dus ruim 95 Ah gebruiken.

  • Resultaat: Je kunt ruim drie dagen blijven staan voordat je de stroompaal moet opzoeken.

Conclusie: meten is weten (en relaxter kamperen)

De energiebalans van je camper is geen statisch getal. In de zomer in Griekenland lacht het leven je toe met volle accu’s, maar in een druilerig najaar op de Veluwe moet je scherper calculeren. Door één keer dit rekensommetje voor jouw eigen camper te maken, voorkom je niet alleen die lauwe koelkast, maar zorg je ook dat je dure huishoudaccu veel langer meegaat.

Gaat het je toch een beetje duizelen door dit rekenwerk? Geen zorgen! We hebben een handige Energiebalans-tool ontwikkeld die al dit werk voor je automatiseert. Vink je apparaten aan en je weet direct waar je aan toe bent.

Bereken hier direct jouw energiebalans met onze tool

En jij? Hoe lang kun jij ‘vrij’ staan voordat de accumonitor in het rood schiet? Heb je een dak vol zonnepanelen of zweer je bij een dikke lithium-accu? Laat het ons weten in de reacties op social, we zijn benieuwd naar jullie ervaringen!